2 Beleid en uitvoering

Het einde van de coronapandemie betekende niet het einde van de impact die deze pandemie had op onze studenten. De structuur en de motivatie zijn voor veel studenten moeilijk terug te vinden. Er is veel behoefte aan contact en verbinding. Juist hierom hebben we het onlineonderwijs tot een minimum beperkt en is een Gedragscode online onderwijs opgesteld. Er zijn, onder meer in het kader van de Ontmoetingsschool, veel activiteiten georganiseerd om studenten met elkaar in contact te brengen.

In een jaar van voorbereiding op de fusie tussen twee ROC’s is het van belang om de medewerkers daar goed in te betrekken. Het was fijn om te merken dat over het algemeen nieuwsgierigheid de boventoon voerde. Vanuit beide organisaties gingen mensen graag met elkaar in gesprek om visies en ervaringen uit te wisselen en te leren van elkaar. 

Ook de krapte op de arbeidsmarkt vroeg om activiteiten om medewerkers te binden en te behouden. We zijn er trots op dat er bij ons nooit een tekort is geweest en medewerkers in het MTO hebben aangegeven heel tevreden te zijn.

Het onderwijs verandert: de vraag naar flexibel onderwijs groeit en bedrijven werken steeds meer mee aan de invulling van het onderwijs. De verbinding met het werkveld wordt daardoor steeds belangrijker. In de fusie met het Friesland College hebben we meer slagkracht: samen opleidingen aanbieden is efficiënt en voor de buitenwereld beter herkenbaar. Door een regionale gebondenheid kunnen we samen de regio op haar wenken bedienen. Ook de verbinding met het buitenland kon dit jaar weer meer aandacht krijgen. 

Onze doelstelling is dat elke student tenminste twee internationale activiteiten in de opleiding krijgt aangeboden. Internationale competenties helpen om succesvol te zijn op een internationaal georiënteerde arbeidsmarkt en voor het leven in een interculturele samenleving. In 2022 heeft vrijwel elke opleiding twee of meer internationale componenten geïntegreerd in het curriculum. Om opleidingsteams te ondersteunen, enthousiasmeren en inspireren is een kennisdelingsplatform internationalisering ontwikkeld dat in september 2022 live is gegaan. Op dit kennisdelingsplatform hebben de internationale componenten een prominente plek. Een diversiteit aan internationale componenten wordt getoond met inspirerende voorbeelden en gegevens van contactpersonen (collega’s) om informatie over de betreffende component uit te wisselen. 

Deze ontwikkeling sluit aan bij de ambitie van de provincie Fryslân om een doorlopende internationale leerlijn te ontwikkelen met als doel om de Friese economie te stimuleren. Een hogere werkgelegenheid, meer internationale bedrijvigheid en een grotere werkzekerheid is het te verwachten resultaat.

We willen onze studenten meer meegeven dan alleen een vakopleiding. Het gaat om hun persoonlijke ontwikkeling en hun plaats in de wereld. De verbinding met de wereld kreeg op veel terreinen aandacht. Het ging hierbij om belangrijke thema’s zoals de oorlog in Oekraïne, duurzaamheid en energietransitie, armoede en diversiteit. Er zijn veel activiteiten georganiseerd rondom deze thema’s, zoals acties voor Oekraïense vluchtelingen, de ontwikkeling van een keuzedeel duurzaamheid en beroep, het gratis verstrekken van menstruatieproducten en een bezoek van Elly Lust op paarse vrijdag.

Onze practor Visserij, innovatie en ondernemerschap Geert Hoekstra heeft samen met onder meer Wageningen University & Research een masterclass ‘blauw voedsel’ verzorgd. Het voedsel uit zee of gekweekt in water op land is onmisbaar voor de wereldwijde voedselvoorziening en biedt enorme potentie om de wereldbevolking van gezonde voeding met lagere footprint te voorzien. De Nederlandse vissector (visserij, aquacultuur en verwerking/handel) speelt een belangrijke rol in de internationale en met name in de Europese markt van blauw voedsel voor menselijke consumptie.

De ingezette flexibilisering van ons onderwijs, was ook in 2022 nog een belangrijk beleidsitem. Daarnaast kregen de belangrijkste ontwikkelingen die in 2021 zijn ingezet binnen de NPO-gelden, een duurzaam vervolg.

“Flexibel onderwijs is onderwijs dat door de wijze waarop het is ingericht en georganiseerd, in staat is zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden (diversiteit doelgroep, behoefte werkveld, team en organisatie). Het biedt daartoe verschillende mogelijkheden in het wat, waar, wanneer en hoe er geleerd wordt, leidend tot een erkend diploma of certificaat.”

Er is veel gebeurd het afgelopen jaar en we kunnen constateren dat we ons aan elkaar hebben verbonden in de samenwerking binnen de domeinen, tussen ondersteunende diensten onderling en tussen onderwijs en ondersteuning. Kaders en handleidingen zijn opgesteld en met extra middelen, onderwijskundige ondersteuning, onderwijs logistieke pilots en uitwisseling van ervaringen tussen domeinen is de ontwikkeling van flexibel onderwijs gefaciliteerd. Daarbij is duidelijk geworden hoe complex de verandering is en wat we in het gehele systeem van onderwijs moeten ontwikkelen, willen we flexibel onderwijs zoals wij dat ambiëren ook mogelijk kunnen maken.

Een aantal opleidingen is inmiddels gestart met een flexibel aanbod. Veel andere opleidingen zijn bezig met de uitwerking van modules, van het grof- naar een fijn- ontwerp. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de FP-C@mpus. Het aantal modules dat in een blended vorm beschikbaar is stijgt snel. 

Er zijn flexibele modules voor Nederlands en rekenen ontwikkeld, waardoor studenten op niveau kunnen werken. 

In de voorbereiding van de fusie wordt ook de flexibilisering van het onderwijs gezamenlijk opgepakt. Hoewel we een verschillend begrippenkader hanteren is de conclusie steeds weer dat de inhoud dicht bij elkaar ligt. We werken beiden met leerroutes die modulair zijn vormgegeven. We vinden de groepsvorming en sociale binding van studenten daarbij heel belangrijk. Naast de onderwijsinhoudelijke uitwisseling zijn we ook in gemengde groepen bezig met de voorbereiding op de systemen voor onze studentenadministratie, onderwijs- en examineringsstructuren en roostering.Onder leiding van de kwartiermaker flexibel onderwijs en onderwijsinnovatie wordt het programmaplan uitgewerkt voor de nieuwe organisatie.

Zorggroep Oude en Nieuwe Land (ZONL) vindt het belangrijk dat medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen in hun eigen vakgebied. Voor medewerkers worden regelmatig verschillende opleidingen aangeboden. Veel zorgmedewerkers hebben jaren ervaring als verzorgende. Een prima diploma, maar sinds jaren is IG (Individuele Gezondheidszorg) verplicht. Vorig jaar september zijn, in samenwerking met ROC Friese Poort, drie medewerkers gestart met de flexibele BBL-opleiding tot Verzorgende IG. Zij volgden ieder hun eigen maatwerktraject van acht tot twaalf maanden passend bij hun voorliggende opleiding en ervaring. Dit maatwerktraject was een pilot als eerste stap naar meer flexibel opleiden. “Flexibel opleiden heeft de toekomst. Door dit traject konden we daar al een beetje aan proeven. En het was een groot succes. Voor de toekomst biedt het een mooie kans, zowel voor ROC Friese Poort als Zorggroep Oude en Nieuwe Land.” Aldus de opleidingsadviseur van ZONL.

De huidige generatie studenten verdient, ondanks de coronacrisis, alle kansen op volwaardig onderwijs en een goede toekomst. Daarom heeft het kabinet in 2021 besloten tot een Nationaal Programma Onderwijs. De mbo’s hebben in 2021 en 2022 extra middelen ontvangen om de gevolgen van corona zoveel mogelijk weg te nemen binnen het onderwijs. Het geheel van de middelen wordt ‘de corona-envelop’ genoemd. In mei 2021 is een bestuursakkoord afgesloten waarin de thema’s zijn vastgesteld voor de besteding van deze middelen. 

Voor een volledige inhoudelijke en financiële verantwoording wordt verwezen naar Bijlage 2. 

Thema’s

Hoewel we onze eigen programmalijnen Nationaal programma Onderwijs (NPO) hebben benoemd, vindt verantwoording plaats langs de lijn van de corona-envelop en de ontvangen subsidie Extra begeleiding en nazorg 2021 en 2022. De thema’s die in het bestuursakkoord zijn benoemd betreffen:

1. Soepele in- en doorstroom (onze programmalijnen ‘Oplossen van onderwijsachterstanden’ en ‘Extra begeleiding van studenten’)
2. Welzijn studenten en sociale binding met de opleiding (onze programmalijnen ‘School als ontmoetingsplek’)
3. Digitale didactiek en versnelde productontwikkeling 
4. Subsidie Extra begeleiding en nazorg 2021 en 2022.

In 2022 zijn de meeste NPO-middelen ingezet voor ‘Soepele in- en doorstroom’. Een relatief kleiner gedeelte is beschikbaar gesteld voor ‘Welzijn en studenten en sociale binding met de opleiding’ en ‘Digitale didactiek en versnelde productvernieuwing’.

(bij ons benoemd als ‘Oplossen van onderwijsachterstanden’ en ‘Extra begeleiding van studenten’)

Voor dit thema zijn in 2021 in elke vestiging plannen gemaakt op basis van een analyse per team. Deze plannen hebben in 2022 een vervolg gekregen. We bieden studenten persoonlijke begeleiding om iedereen gelijke kansen te geven. Dit begint al voor de start van de opleiding, bij de voorlichting en intake.

De middelen hiervoor zijn vrijwel volledig de extra inzet van docenten en instructeurs voor onder andere voorlichting, open dagen, extra studieloopbaanbegeleiding, kleinere klassen en remediërende activiteiten. Waar wenselijk worden groepen/klassen verkleind om studenten extra (examen-)begeleiding te bieden en te helpen bij het wegwerken van onderwijsachterstanden. 

(Bij ons benoemd als School als ontmoetingsplek)

Het in 2021 gestarte project School als ontmoetingsplaats heeft in 2022 een vervolg gekregen. We willen met het project bereiken dat studenten het gevoel krijgen dat ze op school meer dan welkom zijn, dat ze ertoe doen en dat iedereen er als vanzelfsprekend bij hoort en zichzelf kan zijn. Extra aandacht is er hierbij voor studenten in een kwetsbare positie. 

Samen met studenten zijn voorstellen en ideeën ontwikkeld. Het gaat hierbij om herinrichting van schoolgebouwen en pleinen, sport- en kunst- en cultuuractiviteiten en het versterken van contacten tussen docenten en studenten. Hiernaast hebben we voor het welzijn van de studenten specifieke begeleiders ingezet, een buddysysteem opgezet, een help-desk ingericht en extra ingezet op begeleiding van kwetsbare studenten, zoals studenten met een beperking en studenten met een lagere sociaal-economische status.

In het kader van het project school als ontmoetingsplaats, hebben wij onze studenten in Leeuwarden van maart t/m juni 2022 een dynamisch programma aangeboden met een variëteit aan culturele excursies in de regio en een cultureel maandprogramma met zang, dans, theater en food op de verschillende locaties van onze vestiging Leeuwarden. Uiteindelijk hebben 75 klassen, oftewel 1500 studenten en collega’s enthousiast deelgenomen aan de onderdelen van dit culturele programma. 

In 2021 is er op basis van een brede inventarisatie langs alle onderwijsteams, een beeld ontstaan van de behoefte aan het versterken van de digitale didactiek en het ontwikkelen van digitale onderwijsmodules (vooral op generieke vakken). Aan de hand van een zelfevaluatie is per team gekeken op welk gebied de onderwijsteams of docenten zich kunnen ontwikkelen. 

In 2022 is er een slag gemaakt in de digitalisering en de digitale didactiek. Collega’s zijn goed onderlegd om diverse digitale tools te gebruiken in de lessen.  Er zijn (sector) I-coaches ingezet die faciliteren bij de toepassing van de digitale tools en het blended aanbieden van onderwijs. I-coördinatoren zijn aangesteld ter ondersteuning van het versterken van de digitale didactiek. Zij komen periodiek bij elkaar om kennis te delen en ervaringen uit te wisselen.

Het kabinet heeft besloten om middelen beschikbaar te stellen voor extra begeleiding van studenten en nazorg aan gediplomeerde schoolverlaters tot 27 jaar. Deze begeleiding is gericht op de overstap naar een andere opleiding, het vinden van werk of doorgeleiding naar andere instanties die daarbij kunnen helpen.

Met deze middelen realiseren we extra fte’s voor de inzet van mbo-coaches, die loopbaan- en/of exitgesprekken voeren met onze (meest kwetsbare) laatstejaars mbo studenten. Uitgangspunt bij de begeleiding door de mbo-coach is empowerment ofwel de student in eigen kracht zetten. We werken daarbij waar mogelijk samen met gemeentes en/of externe partijen.

Nieuwe beleidsontwikkelingen waren in 2022 geheel gerelateerd aan de fusie met het Friesland College. 

Bijna 30 jaar hebben de beide ROC’s in Fryslân en Noordelijk Flevoland naast elkaar bestaan. Ieder met een eigen identiteit, een eigen onderwijsvisie, een eigen werkgebied. Van meet af aan was er sprake van onderlinge afstemming en werd gewerkt met een Strategische alliantie waarin afspraken werden vastgelegd over onder meer het opleidingsaanbod.

De afgelopen jaren is de samenwerking steeds verder versterkt. Omdat we merkten dat we daarmee meer slagkracht hadden: samen opleidingen aanbieden is efficiënt en voor de buitenwereld beter herkenbaar. En het onderwijs verandert: de vraag naar flexibel onderwijs groeit en bedrijven werken steeds meer mee aan de invulling van het onderwijs. Daarbij komt nog de krimp: het aantal jongeren, en daarmee onze studentenpopulatie, in de regio neemt af, en we willen graag zoveel mogelijk passende opleidingen behouden in de regio.

Maar ook op andere vlakken kwamen we steeds dichter bij elkaar. We herkennen elkaar in een aantal grote gedeelde onderwijsthema’s en waarden. Zo vinden we beide een basis in het begrip 'betekeniseconomie', waarin het niet draait om geld of status, maar om ieders bijdrage aan een betere wereld. We ontdekten dat vanuit deze basis onze bijdrage aan de regionale ontwikkeling en brede welvaart versterkt kan worden als we samen verdergaan.

In 2021 stond de ontmoeting centraal. Samenkomsten met Colleges van Bestuur, directeuren, stafmanagers, werkgroepen en (veel) overige medewerkers en studenten zorgden voor intense gesprekken en bijzondere contacten. Ook de Raden van Toezicht, de Ondernemingsraden en de Studentenraden maakten kennis met elkaar. De positieve uitkomsten hiervan leidden in 2022 tot een daadwerkelijke verbinding: een akkoord voor een bestuurlijke fusie per 1 januari 2023 en een instellingenfusie per 1 augustus 2023. Op alle fronten is in 2022 hard gewerkt aan de voorbereiding voor deze fusie. Een aantal punten lichten we uit.

Een fundament om op te bouwen

Op basis van ontmoetingen hebben we als beide Colleges van Bestuur in het voorjaar van 2022 een ‘niet-zo-ver-gezicht’ geschetst van één ROC in Fryslân en Flevoland. Vanuit gelijkwaardigheid hebben we onze waarden, kennis en expertise bij elkaar gebracht en is er een blauwdruk ontstaan voor ONS ROC, een werknaam die gedurende het hele jaar werd gehanteerd. ONS ROC omdat het van ons is, vertrouwd, passend in de regio, met een sterk karakter en een gedegen kwaliteit. 

In de blauwdruk worden de – door samenwerking versterkte – kenmerken van Ons ROC beschreven: 

1. Ons ROC is een kenniscentrumOns ROC is een centrum, waar kennis kan worden gehaald, gebracht en gedeeld. Onze professionals beschikken over een grote mate van kennis en expertise. Sterk vakonderwijs in de regio Fryslân en Noordelijk Flevoland geeft een krachtige impuls aan inkomen en opleiding; thema’s die een gunstige invloed hebben op de sociaaleconomische status van het gebied. 
2. Ons ROC is een interlevensbeschouwelijke schoolOns ROC is een spiegel van de (diverse) samenleving; wij staan open voor de gedachtewereld van de ander. Onder interlevensbeschouwelijk verstaan we onderwijs met zin, met betekenis, waarbij we niet alleen kijken naar onze eigen levensbeschouwing, maar ook naar die van de ander. 
3. Ons ROC stelt het maatschappelijk belang vooropOns ROC levert een krachtige bijdrage aan de maatschappelijke initiatieven in de regio. In onze snel veranderende samenleving kan een ROC niet anders dan in beweging zijn; constant bezig met wat er ‘buiten’ gebeurt en wat dat voor de schoolgemeenschap betekent. We komen op voor de vrijheid, het initiatief en de verantwoordelijkheid van mensen en groepen binnen de samenleving.
4. Ons ROC werkt vanuit vertrouwen en eigen verantwoordelijkheidOns ROC is een school met slagkracht die kleinschalig opereert in verbondenheid met elkaar en met de omgeving. Ons ROC heeft betrokken en bevlogen medewerkers die trots zijn op hun organisatie en gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de groei daarvan. We zijn een lerende organisatie, maken gebruik van elkaars kwaliteiten en werken vanuit vertrouwen dat iedereen het goede doet en open en transparant communiceert.

Deze vier kenmerken vormen de basis voor de beleidsontwikkelingen op deelterreinen. 

Zo is er een gezamenlijke onderwijsvisie opgesteld, waarbij uitgangspunten als variëteit en diversiteit van onze studenten, partnerschap in de regio, innovatief onderwijs, persoonlijke begeleiding en flexibel onderwijs belangrijke pijlers zijn voor het verzorgen van meer dan een vakopleiding. Programma’s zoals flexibilsering van het onderwijs, zijn vanaf 2022 gezamenlijk opgepakt.

Ook op andere deelterreinen is gewerkt aan een gezamenlijke visie. Dit heeft ertoe geleid dat er eind 2022 een stevige basis staat met uitgangspunten voor Ons ROC. In 2023 worden deze verder uitgewerkt in een Koersplan voor de komende vier jaar. 

Samenwerken is vermenigvuldigen

Een ROC met deze schaalgrootte (23.000 studenten) vraagt om wendbaarheid en verschillende vormen van sturing. Bij de inrichting is het in de eerste plaats van belang dat de organisatie van het onderwijs na de fusie voor de individuele student en medewerker herkenbaar, toegankelijk en overzichtelijk is. Daarnaast moet voor de (mede)zeggenschap over het onderwijs de dagelijkse leiding herkenbaar en toegankelijk zijn voor medewerkers, studenten en ouders. De menselijke maat en betrokkenheid in de regio hebben ertoe geleid dat er gekozen is voor een kleinschalige lijnorganisatie met regionale MBO-Colleges. Resultaatverantwoordelijke teams met professionele ruimte vormen de basis. Bij de inrichting van de organisatie en sturing van Ons ROC zijn de bovengenoemde kenmerken leidend geweest. 

 De organisatie van het nieuwe ROC bestaat uit 6 regionale mbo-colleges, 2 expertisecentra, 5 ondersteunende diensten en een bestuursdienst. Aanvullend daarop wordt een tweetal aantal ROC- brede (tijdelijke) programma’s ingevoerd voor MBO-College overstijgende strategische thema ́s met een domeinoverstijgend karakter. De expertisecentra richten zich op beleidsvorming en kaderstelling, kennisontwikkeling, professionalisering, coördinatie en uitvoering van ROC-brede activiteiten voor onderdelen van het primair proces waarbij bundeling van expertise en taken meerwaarde oplevert. Voor deze thema’s geldt dat de uitvoering voor een belangrijk deel binnen de onderwijsteams plaatsvindt. Er worden in elk geval expertisecentra ingericht voor leven lang ontwikkelen (expertisecentrum LLO) en studentondersteuning en -begeleiding (het expertisecentrum Studenten Services).

Een niet-meer-zover-gezicht komt dichterbij!

Intentieverklaring

In maart hebben we als beide Colleges van Bestuur een intentieverklaring getekend, waarin we uitspreken dat wij de beide ROC’s bij elkaar willen brengen en waarin we aangeven hoe we onze nieuwe school op hoofdlijnen willen organiseren. Uitgangspunt is dat de scholen elkaar versterken en op basis van ieders kennis en ervaring nieuwe wegen inslaan naar een nieuw ROC, waarvan het geheel meer is dan de som der delen.

Fusie Effect Rapportage

In juli hebben op beide ROC’s de Raden van Toezicht het fusiebesluit goedgekeurd. Ook de studenten- en ondernemingsraden van beide scholen hebben hiermee ingestemd. Belangrijke mijlpaal in is dit proces het indienen van verzoek bij de minister van onderwijs om dit fusiebesluit goed te keuren. Dit gebeurt door middel van een Fusie Effect Rapportage, waarin op basis van uitgebreid onderzoek door verschillende werkgroepen is beschreven welke kansen er liggen voor studenten, medewerkers en partners, als onze instellingen hun krachten bundelen.

Kwartiermakers

Na de zomervakantie zijn kwartiermakers aan de slag gegaan met het vormgeven van zes mbo-colleges, die met een breed aanbod aan opleidingen ‘hun’ regio gaan bedienen. Hoewel de mbo-colleges overal in grote lijnen dezelfde koers varen, is hierbinnen zeker ruimte voor verschillen. Zo kunnen ze nog beter inspelen op wat die regio nodig heeft: dichtbij en herkenbaar. 

Ook de kwartiermakers van de bestuursdienst, de ondersteunende diensten, programma’s en expertisecentra werken in samenspraak met hun medewerkers aan voorstellen, die moeten leiden tot verdere besluiten over de inrichting van de organisatie. De adviezen van de kwartiermakers worden samengevoegd in een reorganisatieplan dat in 2023 eerst met de ondernemingsraden en daarna net de vakbonden wordt besproken. Alles is gericht op een zo soepel mogelijke overgang naar een nieuwe school waar medewerkers, studenten en onze partners in de regio maximaal tot hun recht komen.

Instemming minister

In oktober besloot minister Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) positief over de fusie tussen beide ROC’s. Met de instemming van de minister staan alle lichten op groen om de krachten te bundelen in een nieuw ROC, dat kan zorgen voor ambitieus en nabij mbo in heel Fryslân en Noordelijk Flevoland. De minister stelt vast dat de fusie – zowel intern als extern – kan rekenen op veel steun en leidt tot het in stand houden van een breed en divers aanbod van mbo in de regio. Hiermee onderschrijft hij belangrijke doelen van deze fusie.

Minister Dijkgraaf: ‘Door onderwijs voldoende kleinschalig te organiseren, kunnen leerlingen en studenten zich ontwikkelen in een vertrouwde omgeving. De fusieaanvraag geeft mij het volste vertrouwen dat u hierin zult slagen.’ 

Nieuwsgierigheid wint het van onzekerheid

Vanaf de start van de verkenning voor een eventuele fusie zijn alle geledingen van beide organisaties betrokken.Doordat op onderdelen al werd samengewerkt, kenden veel mensen elkaar al, maar ook nieuwe ontmoetingen en kennismakingen zijn gearrangeerd. Een eventuele fusie kan voor medewerkers onzekerheid met zich meebrengen, maar mooi was om te zien dat voor velen de nieuwsgierigheid de overhand kreeg. Kleine werkgroepen, maar ook grote bijeenkomsten met veel medewerkers en regelmatige ROC-brede communicatie zorgden voor betrokkenheid en draagvlak. Medezeggenschapsorganen zijn actief betrokken in het hele proces. Er waren 98 adhesieverklaringen van stakeholders, waaronder een aantal mbo-instellingen. 

Bij bijzondere ijkpunten, zoals bij de intentieverklaring en de goedkeuring van de minister, zijn ook externe relaties geïnformeerd. De pers bestede bij deze mijlpalen ook aandacht aan de fusie. De naam is aan alle medewerkers tegelijkertijd bekend gemaakt.

Leer jezelf het leven door

Een groep medewerkers en studenten van beide scholen is in samenwerking met externe bureaus op zoek gegaan naar een passende naam voor ons ROC. Een naam die past bij de ambities, met een noordelijke klank voor onze school in Fryslân en Noordelijk Flevoland. De keuze viel op Firda. De klank van Firda is stevig en nuchter, maar ook opgewekt. Firda is afgeleid van het Zweedse woord voor ‘vieren’. Bij Firda vieren we de verbinding. We verbinden studenten aan de omgeving, vakmanschap aan de gemeenschap, kennis aan verantwoordelijkheid en vaardigheden aan een betekenisvol leven. In de vormgeving staat ook ‘verbinding’ centraal. Zo zijn de letters F en D verbonden en zorgt de diagonale lijn in de vormgeving voor de verbinding.

De nasleep van corona en de voorbereidingen op de fusie met het Friesland College, vroegen veel van de organisatie. Een sterke basis: sterke onderwijsteams, goede faciliteiten, een financieel gezonde organisatie, een sterke kwaliteitscultuur en betrokken en bevlogen medewerkers, is een voorwaarde voor het slagen van deze grote opgaven. Het welzijn van onze studenten heeft bij al onze activiteiten vooropgestaan. Hoe sterk we staan kunnen we onder meer afmeten aan de tevredenheid van onze stakeholders. Die hebben we breed gemeten dit jaar. We zijn er trots op dat de tevredenheidscijfers van onze studenten en medewerkers in deze roerige periode toch zijn gestegen.

Net als op landelijk niveau zien we bij ROC Friese Poort een stijging op het rapportcijfer voor de school en opleiding. We scoren zelfs nog iets hoger dan het landelijk gemiddelde. Items waar we (heel) goed op scoren zijn de omgeving, sfeer en veiligheid, stagebegeleiding vanuit leerbedrijf en wat je leert op stage. Misschien nog wel het belangrijkste waar we hoog op scoren is ‘je veilig genoeg voelen vanwege corona om naar school te gaan’.

Het aantal studenten is in schooljaar 2022-2023 gedaald. Dit heeft niet alleen te maken met de krimp, maar ook met de aantrekkende arbeidsmarkt en het inlopen van de achterstanden door corona, waardoor studenten minder lang op school zijn.

Zowel de tevredenheid over het werken bij ROC Friese Poort (7,9), als de tevredenheid over de werkzaamheden (7,7), zijn gestegen ten opzichte van twee jaar geleden. We scoren hiermee boven de landelijke benchmark. De scores op de verschillende onderdelen van het MTO-onderzoek laten zien dat onze medewerkers vertrouwen hebben in de organisatie en in elkaar. Een fijn resultaat in een jaar waarin de fusie met het Friesland College centraal stond, wat ook onzekerheid met zich mee kan brengen. De ervaring leerde dat niet onzekerheid, maar nieuwsgierigheid de boventoon voerde.

Ouders van eerstejaars studenten geven een constant cijfer van een 7,2 voor de school en de opleiding. Ze zijn over het algemeen tevreden over de aanmeldprocedure en de informatievoorziening. Nagenoeg alle ouders geven aan tevreden te zijn over de informatie over alle aanpassingen in het onderwijs met betrekking tot corona. Mooi om te zien is dat veel minder ouders dan vorig jaar zich zorgen maken over de veranderde situatie rondom corona. 

Ouders van ouderejaars scoren iets lager dan de ouders van eerstejaars studenten (6,4). Op een aantal punten zou de informatievoorziening kunnen worden verbeterd. Voor wat betreft de wijzigingen in de coronatijd – zoals de onlinelessen – geven de meeste ouders aan dat deze niet moeten blijven. Daarbij wordt vaak genoemd dat fysieke lessen voor jongeren een must zijn en het beste werkt voor de motivatie en het leerproces. 

Praktijkbegeleiders beoordelen ons met een vrij constante score van ruim een 7. Men is over het algemeen tevreden over de aansluiting van het onderwijs bij de beroepspraktijk. Aangegeven wordt dat geen enkele verandering in de bpv/stage als gevolg van corona behouden moet worden voor in de toekomst. Men is van mening dat zoveel mogelijk praktijkervaring opdoen en fysiek aanwezig op het stagebedrijf het beste werkt voor de student.

We zijn een financieel gezonde organisatie. Extra middelen zijn ingezet in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (zie 2.2.2). Ook de extra middelen uit de Kwaliteitsagenda, zijn – voor zover de regelgeving dat toelaat – ingezet voor de uitvoering van ons beleid. Speerpunten zijn hierbij hybride leren, brede vorming, kwetsbare jongeren en leven lang leren. In 2022 zijn veel projecten uitgevoerd in het kader van deze Kwaliteitsagenda. (zie bijlage 1).

De kwaliteitskaart is de afgelopen jaren succesvol ingezet als een instrument waarmee teams zichzelf kunnen evalueren ten opzichte van het inspectiekader en onze zogenaamde Big Five (Doorleefde visie, Feedback en externe oriëntatie, Inzicht in eigen kwaliteit, PDCA /IMWR). Dit jaar hebben we de kwaliteitskaart geëvalueerd en op basis daarvan de onderliggende criteria aangescherpt en concreter gemaakt. We zien dat teams sterker zijn geworden in het analyseren van vraagstukken en het opstellen van verbeterplannen. 

Voor een overzicht van de kengetallen van onze basiskwaliteit: zie 1.2 pag… 

Per 1 augustus 2021 is het MBO-studentenfonds inwerking getreden. De Rijksoverheid heeft via het MBO-studentenfonds een budget beschikbaar gesteld aan mbo-instellingen om te voorkomen dat studenten, vanwege financiële redenen, afzien van het volgen van beroepsonderwijs. De regeling bestaat uit in totaal vier doelgroepen en is de opvolger van de ‘Tijdelijke regeling voorziening leermiddelen voor deelnemers uit minimagezinnen’. Studenten van ROC Friese Poort kunnen vanaf augustus 2021 een aanvraag indienen via een aanvraagformulier. Deze staat op de ROC Friese Poort website.

In elke vestiging is een toetsingscommissie in het leven geroepen en de studentaanvragen worden door  deze commissies beoordeeld aan de hand van bewijsstukken. De toetsingscommissies hebben de ruimte om ook uitzonderingen te honoreren onder de werking van de hardheidsclausule. Hierdoor kunnen we als onderwijsinstelling  maatwerk  leveren, als het gaat om  specifieke uitzonderingssituaties.

Er zijn van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022 in totaal 420 studentaanvragen voor een ondersteuning uit het MBO-studentenfonds behandeld In totaal zijn er 376 vergoedingen toegekend en 44 zijn er afgewezen. Het grootste gedeelte van de toekenningen, namelijk 337, is voor doelgroep 3 en 7 toekenningen voor doelgroep 4. Het Ministerie van OC&W evalueert de regeling van het MBO-studentenfonds na één schooljaar. Deze evaluatie kan mede aanleiding zijn voor  een inhoudelijke wijzigingen of wijziging in hoogte van de subsidiegelden voor het schooljaar daarop. 

In al onze opleidingen lopen wij voorop bij ontwikkelingen in het beroepenveld. Wij weten wat binnen ons beroepenveld speelt en kennen de ontwikkelingen daarbinnen. Het leren in de praktijk en in school zijn steeds meer met elkaar zijn verweven.

Doelstellingen:

• Het bedrijfsleven is tevreden over de kennis van ROC Friese Poort met betrekking tot de ontwikkelingen in het werkveld. Het bedrijfsleven scoort een 3.0 of hoger op een 4-puntschaal.

In het schooljaar 2021-2022 hebben we voor het eerst in drie jaar weer een eigen bpv-onderzoek uitgevoerd onder bedrijven en instellingen waar onze studenten hun bpv hebben gevolgd. Aan het onderzoek hebben ruim 800 praktijkopleiders meegewerkt. Zij hebben hun oordeel gegeven over onder meer over de begeleiding tijdens de bpv, de uitvoering en aansluiting van de bpv. Op de vraag naar de tevredenheid over onze kennis van de ontwikkelingen in het werkveld scoren we een 2.9 op een schaal van 4, iets lager dan drie jaar geleden. Aangegeven wordt dat het onderwijs soms niet snel genoeg kan inspelen op de veranderingen in het werkveld.

In maart 2022 is het project ‘Gastvrijheidseconomie Fryslân’ gestart. Eén van de onderdelen hiervan is de ontwikkeling van de hybride opleiding ‘Gastvrij Fryslân’. Deze opleiding is ontwikkeld samen met het Friesland College en een groot aantal horecabedrijven in de provincie Fryslân. Met het vormgeven van hybride onderwijs vervagen de grenzen tussen school en bedrijf. Dit zorgt voor een betere aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en de daar heersende praktijk. Het biedt kansen om in de opleiding gelijke tred te houden met de ontwikkelingen in het werkveld. Wat studenten leren, is direct toepasbaar in de beroepspraktijk.In september is er een groep gestart in WestCord WTC Leeuwarden. Er zijn plannen om vanuit het nieuwe ROC met ingang van schooljaar 2023-2024 groepen te starten in Harlingen, Heerenveen en Drachten.

Iedere student volgt een leerroute passend bij zijn of haar talenten en drijfveren. We stimuleren en inspireren de student om het beste uit zichzelf te halen en bieden daarbij intensieve begeleiding en maatwerk. Daarbij geven we studenten meer mee dan wat vanuit beroepsvorming vereist is. 

Doelstellingen

ROC Friese Poort wordt door studenten en ouders ervaren als een ‘waardengemeenschap’ waar op een aansprekende wijze het gesprek wordt gevoerd over waarden en (beroeps)ethiek. 

• Studenten scoren een 4.0 of hoger

In de JOB-enquête 2021-2022 geven studenten ons opnieuw een 3.4 (op een vijf-puntsschaal) waar het gaat om het ervaren van de school als ‘waardengemeenschap’. 

Hoewel in het afgelopen jaar een grote diversiteit aan activiteiten in het kader van brede vorming en burgerschap is uitgezet, heeft dit nog geen effect gehad op de waardering. Ook in het kader van de NPO-middelen en de programmalijn de school als ontmoetingsplaats, hebben we geïnvesteerd in extra activiteiten, gericht op de persoonlijke ontwikkeling en de ontmoeting met de politiek, maatschappelijke organisaties en de kunstsector. 

We hebben extra onderzoek laten uitvoeren naar de invloed van ons burgerschapsonderwijs.

Het Instituut voor Maatschappelijke Relevantie heeft onder leiding van professor Arjo Klamer (Erasmus Universiteit) aan de hand van data en gesprekken met studenten, docenten en stakeholders in kaart gebracht hoe studenten zich ontwikkelen op een aantal belangrijke ‘bedoelingen’ waarop ROC Friese Poort stevig inzet: het belang van politiek zien, vaardig in kritisch denken, zich medeverantwoordelijk voelen voor de samenleving, het gevoel een zinvolle bijdrage te kunnen leveren én zich kunnen inleven in het perspectief van andersdenkenden. ROC Friese Poort leidt nadrukkelijk op voor een vak én het leven, stelt Klamer. Hierin gaat het niet alleen om onderwijs in burgerschap, maar ook om brede en persoonlijke vorming in allerlei vakken. Dat is een uitgesproken keuze voor waardenvol onderwijs. Klamer keek niet louter naar kennis van bijvoorbeeld politiek, maar bracht vooral in kaart hoe waarden van studenten zijn veranderd. Belangrijk is dan onder meer inspirerende vormen zoeken om te ‘doen’, om je te verbinden met de omgeving in allerlei maatschappelijk activiteiten. Door vrijwilligerswerk bijvoorbeeld, of een bezoek aan een azc of een voedselbank en hierover het goede gesprek aangaan. Dan is wel degelijk te zien dat veel studenten zich ontwikkelen in met name het gevoel dat zij een zinnige bijdrage kunnen leveren en hun vermogen tot kritisch denken. Op andere gebieden was het effect minder sterk merkbaar.Zeker, er valt ook best wat te verbeteren. Zo is het zaak om voortdurend de docenten te scholen, want zij zijn sterk bepalend voor de kwaliteit van het vak inburgering.

Jong en oud, werkend en niet werkend, individuen, bedrijven en organisaties: iedereen die zich wil ontwikkelen kan bij ons terecht voor persoonlijke en vakmatige ondersteuning. Het stimuleren van een leven lang ontwikkelen begint bij onze studenten. We bevorderen een bestendige relatie met onze oud-studenten. Ook na het behalen van hun diploma zijn zij welkom bij ons ROC om kennis en vaardigheden te halen én te brengen. Werkgevers vinden bij ons vanzelfsprekend goed opgeleide stagiaires en werknemers en kunnen terecht voor bijscholing op maat. We stimuleren uiteraard, als aantrekkelijke werkgever, ook onze eigen medewerkers om zich actief te blijven ontwikkelen.

Doelstellingen

• Groei aantal volwassenen. (10% per jaar)
• Het aantal studenten cursorisch onderwijs groeit met 10% per jaar.

Het aantal studenten dat een bekostigde crebo-opleiding volgt blijft stabiel, rond de 2.460 studenten BBL (23 jaar en ouder). Door een stijging van het cursorisch onderwijs is het totaal aantal volwassen studenten dat een opleiding bij ons volgt met 10% toegenomen. 

Het cursorisch onderwijs is ten opzichte van vorig jaar met 31% gestegen tot 1.643 studenten. Daarmee zitten we weer hoger dan 2016. Deze stijging zit bij Zorg en Welzijn, Techniek, Veiligheid en het Startcollege. De daling van het niet bekostig onderwijs houdt verband met een afname van het aantal studenten voor de nautische opleidingen op Urk.

Wij hebben een sterke maatschappelijke verantwoordelijkheid in de regio. Wij geven daar uitvoering aan door talentvolle mensen af te leveren op de arbeidsmarkt, maar ook door te participeren in maatschappelijke activiteiten. Alle studenten leren binnen hun opleiding een betekenisvolle bijdrage te leveren aan de maatschappij. Onze medewerkers maken zich, samen met onze samenwerkingspartners, sterk voor het binden van onze studenten aan de regio.

Doelstellingen

• De spontane naamsbekendheid ligt op 75%.

Eind 2021 heeft het onderzoek door MarktEffect plaatsgevonden onder scholieren in de regio naar naamsbekendheid en het imago van ROC Friese Poort. De naamsbekendheid is over de gehele linie gestegen ten opzichte van 2019. De top of mind naamsbekendheid stijgt zelfs met 11% naar 35%. We staan daarmee op de eerste plaats ten opzichte van onze concurrenten. De spontane naamsbekendheid in Friesland ligt op 68% en bezet daarmee de eerste plaats. Dit hangt ongetwijfeld samen met de wijze waarop we regelmatig in het nieuws komen. De fusie heeft vanzelfsprekend de nodige publiciteit gekregen maar ook de start van de bouw van het Cambuurstadion en de wijze waarop we energie willen besparen waren in het nieuws. Daarnaast zijn er veel activiteiten van en met studenten die door de media worden opgepikt.

De provincie Flevoland heeft een extra bedrag van € 350.000 euro vanuit de Regio Deal Noordelijk Flevoland toegekend aan ROC Friese Poort. Dit bedrag is bedoeld ter versterking van de maritieme campus Urk en daarmee het maritieme cluster. De extra middelen worden ingezet voor de aanschaf een High Voltage simulator ten behoeve van elektrisch varen. ROC Friese Poort heeft een lifeboot aangeschaft die door studenten wordt omgebouwd tot de eerste elektrische reddingsboot van Europa. Het trainingscentrum wordt uitgebreid met extra lokalen voor onderzoek. Daarnaast kan met deze subsidie meer onderzoek gedaan worden naar de ‘blauwe economie’ en ‘blauw onderwijs’.

Sinds de ondertekening van de Regio Deal Noordelijk Flevoland in december 2019 is geïnvesteerd in de ontwikkeling van talent. Daarbij is vooral aandacht voor de aansluiting van personeel op de behoefte in de markt.  Onderdeel daarvan is de (door) ontwikkeling van de maritieme campus Urk.